Never Ending Art Trip
A very interesting collection of portraits made by Andre Dredd.
___
In de schilderkunst en fotografie is veelvuldig gebruik gemaakt van de suggestieve werking van personages die met de rug naar het beeldvlak gekeerd de blik vestigen op dat wat verder ligt. Ofschoon fysionomie, uitdrukking en ogen van de ‘rugfiguur’ geheel aan de aandacht zijn onttrokken, maken ze de beschouwer op een nadrukkelijke wijze bewust van ‘kijken’. Met de ruggelings gepresenteerde personage kijkt de beschouwer in het stille beeld mee naar wat of waar gekeken wordt. Doordat de individuele kenmerken van de rugfiguur weinig nadruk krijgen, treedt er in sommige gevallen zelfs een vorm van identificatie op.
Hoe dan ook, de rugfiguur is een stijlmiddel bij uitstek om het kijken van de beschouwer te richten op het beeld achter het kijken. Soms wordt prijs gegeven waarop dat kijken zich fixeert, dan weer lijkt het zich te verliezen in staren in peilloze oneindigheden. In die laatste gevallen werkt de suggestiviteit optimaal en wordt kijken bespiegelen en het beeld contemplatief.
André Smits kent zijn klassiekers en refereert in zijn serie foto’s van kunstenaars op speelse wijze aan de uiteenlopende mogelijkheden van de rugfiguur. Hij laat ze poseren in hun ateliers, voor hun werk, turend uit een raam of in een deuropening, schijnbaar verzonken in gedachten. “Dat moment van bezinning wil ik graag in die foto’s vangen”, verklaart hij. “Maar ook van de eenzaamheid van het vak wil ik die foto’s laten getuigen. De vraag wat een kunstenaars ertoe drijft zich af te zonderen om zijn leven te wijden aan zijn kunst houdt mij bezig. In die reis langs ateliers probeer ik me daarop te richten.” Smits geeft ons een vluchtige blik in die omgevingen waarin de kunstenaars hun ideeën en emoties in verf, vorm en kleur omzetten en waarin zich elk moment een nieuw scheppend verschiet kan openen.
Tegelijkertijd geeft de zich steeds uitbreidende reeks een beeld van het kunstenaarschap en vormt ze – door de pretentieloze wijze van benaderen en fotograferen – een innemend eerbetoon. Via persoonlijke contacten ontstaan nieuwe contacten en breid het netwerk en daarmee de serie zich langzaam uit. Inmiddels beperkt het concept zich ook niet langer tot beeldend kunstenaars, maar worden ook museumdirecteuren, galeriehouders, kunstcritici en andere persoonlijkheden uit de kunstwereld met hun rug naar de camera geposteerd. Wat in Rotterdam in kleine kring is begonnen heeft zich inmiddels verspreid over heel Nederland en neemt steeds meer de vormen aan van een reis die haar neerslag vindt in een aaneenschakeling van gefotografeerde rugfiguren die een volgende doen vermoeden.
Han Steenbruggen
museum Belvédère, Heerenveen